0
Zachowania zabawowe są uznawane za wewnętrznie nagradzające dla zwierząt i wywołujące pozytywne stany emocjonalne. Psychofizjologiczny wpływ emocji można oceniać poprzez zmienność rytmu serca (HRV), która stanowi pośrednią miarę równowagi współczulno-przywspółczulnej.
Cel: Badanie miało na celu ocenę wpływu zabawy na częstość akcji serca (HR) oraz parametry HRV (RMSSD, SDNN) u świń. Postawiono hipotezę, że HRV będzie wzrastać w trakcie zabawy oraz bezpośrednio po niej, w porównaniu do poziomu wyjściowego, na skutek dominującej aktywacji nerwu błędnego, co wskazywałoby na pozytywny stan emocjonalny.
Metody: Loszki (n = 32, w wieku 18 i 19 tygodni), utrzymywane w standardowych kojcach z częściowo rusztową podłogą, wybrano z dwóch wariantów zabawowych na poziomie kojca: Nowość (NOV) oraz Kojec zabawowy (PLP). Zwierzęta z grup zabawowych były wychowywane z okresowym stymulowaniem zabawy (3 razy w tygodniu) od 10. tygodnia życia. Do rejestracji HRV zabawa była stymulowana przez 15 minut u par loszek w obrębie danego wariantu, z wykorzystaniem niszczalnych, nowych obiektów podawanych albo w kojcu macierzystym (NOV, 1 m²/świnię), albo w wydzielonej przestrzeni „kojca zabawowego” zapewniającej większą powierzchnię (PLP, 2,9 m²/świnię). HRV mierzono podczas sesji zabawy w trzech kolejnych okresach: (i) poziom wyjściowy (przed epizodem zabawy, bez występowania zabawy), (ii) epizod zabawy (ekspresja zabawy) oraz (iii) okres po zabawie (bezpośrednio po epizodzie zabawy).
Wyniki: Dwadzieścia sześć loszek bawiło się co najmniej raz. Epizody zabawy trwały od 10 do 30 s (10 s: n = 60, 20 s: n = 18, 30 s: n = 6). W epizodach 10-sekundowych, w porównaniu do poziomu wyjściowego, RMSSD było wyższe w trakcie zabawy (p = 0,027) oraz po zabawie (p = 0,015), natomiast SDNN wzrastało w trakcie zabawy (p ≤ 0,001) i po zabawie (p = 0,008) wyłącznie przy występowaniu lokomocji (ruch do przodu: chodzenie lub bieganie). Częstość akcji serca nie różniła się pomiędzy okresami, jednak była wyższa podczas lokomocji (p = 0,003). Epizody 20-sekundowe wykazywały podobne zależności, lecz jedynie na poziomie liczbowym, natomiast w epizodach 30-sekundowych nie stwierdzono różnic w HRV. Rodzaj wariantu zabawowego nie wpływał na HRV.
Wnioski: Wyniki sugerują, że udział w zabawie zwiększa zmienność rytmu serca, a efekt ten utrzymuje się również bezpośrednio po zakończeniu zabawy. Wskazuje to, że zabawa sprzyja występowaniu pozytywnych stanów emocjonalnych u świń. Aktywność fizyczna związana z zabawą wpływa na HRV, a bardziej dynamiczna i energetyczna zabawa obejmująca lokomocję może być dla świń bardziej nagradzająca. Badanie to dostarcza dowodów na możliwość oceny pozytywnych emocji u świń i podkreśla znaczenie włączania nagradzających doświadczeń do konwencjonalnych systemów produkcji.
Steinerová K., Krause A., Parker S.E. oraz Seddon Y.M. (2025). Badanie wpływu zabawy na zmienność rytmu serca jako miarę pozytywnych stanów emocjonalnych u świń. Frontiers in Veterinary Science, 12:1518153. https://doi.org/10.3389/fvets.2025.1518153
