0
Wysoki odsetek Campylobacter i Salmonella zarówno u ludzi, jak i u zwierząt produkcyjnych nadal wykazuje oporność na cyprofloksacynę — ważny środek przeciwdrobnoustrojowy stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń u ludzi. Podczas gdy oporność na cyprofloksacynę u Salmonella pochodzących od zwierząt produkcyjnych utrzymuje się na wysokim poziomie, w ostatnich latach wzrosła również oporność w zakażeniach Salmonella u ludzi.
Trend ten budzi niepokój, ponieważ oporność na cyprofloksacynę ogranicza skuteczność dostępnych opcji terapeutycznych. W przypadku Campylobacter oporność jest obecnie w Europie na tyle rozpowszechniona, że cyprofloksacyna nie jest już zalecana w leczeniu zakażeń u ludzi. Aby zachować jej skuteczność w medycynie ludzkiej, wprowadzono ograniczenia dotyczące stosowania u zwierząt.
W całej Europie wysoki odsetek Salmonella i Campylobacter pochodzących zarówno od ludzi, jak i od monitorowanych gatunków zwierząt produkcyjnych wykazuje również oporność na powszechnie stosowane środki przeciwdrobnoustrojowe, w tym ampicylinę, tetracykliny i sulfonamidy.
Ponadto wykrywanie bakterii E. coli wytwarzających karbapenemazy u zwierząt produkcyjnych oraz w mięsie w kilku krajach wymaga szczególnej uwagi. Karbapenemy są antybiotykami ostatniej szansy w medycynie ludzkiej i nie są dopuszczone do stosowania u zwierząt produkcyjnych. Liczba zgłaszanych przypadków ich wykrycia rośnie, a źródła wymagają dalszego wyjaśnienia.
Mimo że wysoki odsetek Salmonella i Campylobacter pochodzących od ludzi i zwierząt produkcyjnych pozostaje oporny na powszechnie stosowane środki przeciwdrobnoustrojowe, w kilku krajach odnotowano spadek oporności na wybrane substancje w czasie, co pokazuje, że ukierunkowane działania przynoszą efekty.
W przypadku Salmonella oporność bakterii izolowanych od ludzi na ampicylinę i tetracykliny w ciągu ostatnich dziesięciu lat istotnie zmniejszyła się odpowiednio w 19 i 14 krajach. Pozytywne trendy odnotowano także na poziomie UE u zwierząt produkcyjnych — spadek oporności na tetracykliny u brojlerów oraz na ampicylinę i tetracykliny u indyków.
W przypadku Campylobacter oporność na erytromycynę, będącą lekiem pierwszego wyboru w leczeniu zakażeń Campylobacter u ludzi, zmniejszyła się w kilku krajach w ciągu ostatniej dekady zarówno u ludzi, jak i u niektórych gatunków zwierząt produkcyjnych.
Dodatkowo oporność skojarzona na antybiotyki o krytycznym znaczeniu, czyli jednoczesna oporność na więcej niż jedną z tych substancji, pozostaje generalnie niska u Salmonella, Campylobacter oraz E. coli.
Wreszcie wcześniejsza poprawa w niektórych obszarach uległa spowolnieniu, szczególnie w przypadku E. coli, gdzie poziomy oporności na niektóre substancje u drobiu ustabilizowały się zamiast dalej spadać. Jednak część krajów była w stanie ograniczyć oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe u zwierząt produkcyjnych, co przyczyniło się do ogólnej poprawy na poziomie UE.
Wyniki te podkreślają znaczenie podejścia One Health, uznającego ścisłe powiązania między zdrowiem ludzi, zdrowiem zwierząt i produkcją żywności.
Luty 18, 2026/ EFSA/ Unia Europejska.
https://www.efsa.europa.eu
